Druženje sa Fićom po drugi put

Na platou ispred Muzeja istorije Jugoslavije okupili su se učesnici manifestacije 2. Druženje sa Fićom. Pravo mesto za ovakvu manifestaciju. Fića je, sa jedne strane, pomogao motorizaciji Jugoslavije i Jugoslovena, približio more i planine, rođake i prijatelje. Sa druge, pomogao industrijskom razvoju čitave države, jer su se komponente za njega proizvodile u svim krajevima Jugoslavije.

Krajem 60-ih i početkom 70-ih godina prošlog veka njegovim masovnim uključenjem u auto sport, Nacionalna klasa, počinju zlatne godine jugoslovenskog auto sporta, koje nažalost nisu trajale dugo.

Fića se po licenci italijanskog Fiata proizvodio u Kragujevcu od 1955. pa sve do 1985. godine, za to vreme proizvedeno je skoro milion primeraka, što predstavlja impozantan broj i po svetskim merilima.

Prvobitna zapremina motora Fiata 600 bila je 633 cm³, da bi 1960. godine bila povećana na 767 cm³, to je bio Fiat 600 D, kod nas Zastava 750. Od 1980. godine počinje gradnja motora zapremine 843 cm³ i tako nastaje Zastava 850.

Glavna karoserijska izmena izvršena je 1968. godine kada su kontra vrata, takozvana samoubilačka, zamenjena normalinim vratima, kakva su uobičajena i na savremenim automobilima.

Na početku proizvodnje prednji šmigavci nalazili su se gore na krilu, slično kao kod VW Bube, da bi se kasnije „spustili“ na donji deo krila. I farovi su u početku bili manji, kasnije su zamenjeni većim. Tokom proizvodnje izgubio je ukrasne lajsne, koje su bile okrivljene za pojavu korozije na sajtnama.

U svakom pogledu Zastava 750, od milošte nazvan Fića, obeležio je jednu epohu koje se danas mnogi sa setom prisećaju, ako ni zbog čega drugog ono zbog toga što su plate bile redovne, godišnji odmori obavezni, gorivo nije bilo skupo, a i krediti kojima se dolazilo do ovog, većini jugoslovena prvog automobila u porodici nisu bili opterećujući za kućni budžet. Njime je mobilnost ušla na velika vrata jedne velike države čiji stanovnici su smatrali da su srećni u odnosu na državljanje mnogih drugih evropskih država. Otuda i ne čudi da se kult ovog tehnološki prevaziđenog automobila očuvao do danas i da druženja kao što je bilo ovo subotnje izazivaju veliku pažnju.

Posetioci manifestacije imali su prilike da pogledaju Fiat 500 C iz 1954. godine, vlasništvo Branka Milera, predhodnika Fiće, Fiata 600. Oko njega se i skupljalo najviše posetilaca. Najstariji Fića na skupu, jedini sa kontra vratima, bio je Fića iz 1964. godine, vlasništvo Zorana Terzića. Automobil je u odličnom stanju, pa je i osvojio nagradu publike za najsimpatičnijeg Fiću. Na skupu je bio još jedan proizvod Crvene Zastave iz Kragujevca, Fiat 1300 iz 1965. godine, vlasništvo Dragana Bojkovića. Bio je to početak proizvodnje ovog modela kada se od italijanskih delova sklapao u Kragujevcu. Kasnije počinje osvajanje proizvodnje sve većeg broja delova i sklopova u samoj Jugoslaviji.

Na skupu je bilo oko četrdesetak Fića, uglavnom u dobrom stanju, ali je relativno mali broj u originalnom izdanju, bez nekih izmena i dorada.

Naravno, Fića, odnosno Fiat 600, od samog početka proizvodnje bio je predmet izmena prema željama i mogućnostima vlasnika, bilo u sopstvenoj režiji bilo kod specijalizovanih firmi. Najpoznatiji i najuspešniji kod sređivanja bio je čuveni Abart (Abarth), svojevremeno san mladih u Jugoslaviji. Njega su najčešće i vlasnici Fića kopirali u sopstvenoj režiji. I na ovom skupu bilo je nekoliko Fića urađenih u duhu Abarta.

Posetioci manifestacije mogli su i da kupe model Zastave 750, proizveden u Kini. Jedan stariji posetilac prodavao je delove za Fiću.